انواع روكش MDF

روكش‌ها را مي‌توان به دو گروه عمده روكش‌هاي طبيعي (چوبي) و روكش‌‌هاي مصنوعي تقسيم كرد.

1- روكش‌هاي طبيعي (چوبي): روكش چوبي (Veneer) به لايه‌هاي نازك چوب گفته مي‌شود كه طي فرآيند خاصي توليد مي‌شوند. معمولاً پس از پخت چوب در بخار يا آب داغ، گرده بينه مرغوب چوبي را كه اكثراً از گونه‌هاي پهن برگ هستند ،‌با روشهاي لوله‌بري Peeling يا تراشه‌گيري Slicing تبديل به لايه‌ها يا ورقه‌هاي نازك چوب تزئيني مي‌كنند. (روكش گيري از چوب‌هاي سوزني برگ نيز امكان پذير است ولي مصرف كمي دارد)

2- روكش‌هاي مصنوعي : لايه‌ها و اوراق منفرد يا مركب از موادي نظير كاغذ (تزئيني يا غير تزئيني)،‌مواد ترموپلاستيك (PVC) و غيره ساخته مي‌شود كه مي‌تواند به رزينهاي مختلف مانند ملامين فرمالدئيد و فنل فرمالدئيد آغشته شده باشد. اين اوراق ممكن است با لاكهاي پوششي مقاوم در برابر عوامل مختلف ، ورقهاي اكريليك ،‌PVC و … پوشش داده شده باشد كه براي پوشاندن سطوح اوراق فشرده چوبي (MDF‌ ،‌تخته طرح چوب و …) بكار مي‌روند.

در ادامه اين گزارش هر يك از روكش‌هاي فوق ، انواع آنها و همچنين ساير روشهاي روسازي معرفي مي‌شود.

در قسمت دوم گزارش ،‌قيمت انواع روكش‌هاي وارداتي ،‌منابع تأمين روكش‌ها ،‌ميزان استفاده از روكشها در صنايع مختلف و برآورد نسبي حجم بازار و مصرف روكشهاي MDF‌ در ايران ،‌مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

روكش‌هاي طبيعي (چوبي )‌

همانگونه كه ذكر شد روكش‌هاي چوبي ورقه‌ها و لايه‌هاي نازك تهيه شده از چوب طبيعي هستند. انواع چوبهاي داراي نقوش و رنگهاي زيبا براي توليد روكش‌ چوبي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. نقش و رنگ چوب هميشه مورد علاقه انسان بوده ، بطوريكه سابقه توليد روكش چوبي به زمان مصريان باستان برمي‌گردد. بعلت محدوديت مقدار چوبهاي با نقوش زيبا و بدون عيب و گران بودن آن معمولاً اينگونه چوبها را روكش گيري كرده و روي صفحات و اوراق فشرده چوبي و حتي چوب‌هاي نامرغوب مي‌چسبانند. جالب توجه اينكه امروزه حتي براي تهيه انواع روكشهاي مصنوعي كه در ادامه تشريح خواهد شد از نقوش يا به عبارت بهتر از عكس روكشهاي چوبي مرغوب چاپ شده روي كاغذ يا ساير موارد استفاده مي‌كنند.

از روكش‌هاي چوبي براي روكش كردن انواع اوراق فشرده چوبي مثل نئوپان ،‌تخته لايه ، تخته   فيبر و MDF‌ استفاده مي‌شود. استفاده از MDF‌ با روكش چوبي در جهان بسيار متداول است ،‌اما در ايران مرسوم نيست و مي‌توان گفت تقريباً در ايران MDF‌ با روكش چوبي تاكنون بكار نرفته است. و MDF‌. با روكش چوبي در موارد كاربرد مختلفي كه به تفصيل در بخش كاربردها آمده است،‌بكار مي‌رود و از موارد عمده كاربرد آن در صنايع مبلمان خصوصاً مبلمان سنتي و كلاسيك و نيز طراحي داخلي ساختمانها و منازل و ديواركوب‌ها ، پارتيشن‌هاي داخلي ساختمان است. MDF‌ هاي با روكش چوبي و لبه‌هاي گرد شده يا ابزار خورده را معمولاً بجاي چوب طبيعي در موارد كاربرد چوب طبيعي از جمله مبلمان ،درهاي كابينت ساده يا درهاي كابينت ابزار خورده MDF‌ كاربرد دارند. استفاده از MDF‌ بجاي چوب ماسيو ، بعلت ثبات ابعاد در شرايط اقليمي متفاوت نسبت به چوب و دوام بيشتر ،‌بهتر است. روكش‌هاي چوبي را با پرسهاي ممبران (بالشتكي) با چسب و با دماي 58 c و زمان حداكثر 2 دقيقه مي‌توان روي سطوح ابزار خورده MDF‌ چسباند.

معمولاً در كشورهاي پيشرفته كارخانجات مبلمان بزرگ داراي خطوط روكش چوبي هم هستند كه روكش چوبي را خودشان تهيه و روي MDF‌ يا ساير تخته‌ها مي‌چسبانند و در ساخت مبلمان بكار مي‌برند.

در سطح جهان نقاطي كه داراي منابع چوبي پهن برگ ارزان و قابل دسترس و مرغوب است.روكش چوبي نسبت به ساير روكش‌ها در مصارف عمومي مبلمان ترجيح داده مي‌شود و مصرف بيشتري دارد مانند آمريكاي شمالي و جنوبي و مناطق حاره كه مقادير زيادي چوب‌هاي خوش نقش قابل روكش‌گيري داشته و روكش‌ چوبي مرغوب و ارزان‌ در دسترس مي‌باشد.اما در اروپا و آسيا (غير از كشورهاي مناطق گرمسيري داراي جنگلهاي حاره ) روكش چوبي گران بوده و معمولاً توليد ملي آن امكان‌پذير نيست ،‌لذا از روكشهاي مصنوعي استفاده مي‌كنند. در ايران نيز در سالهاي اخير در زمينه توليد روكش‌هاي چوبي مرغوب محدوديتهايي وجود دراد اما عامل بسيار تأثيرگذار در استفاده از روكش چوبي براي روكش كردن MDF‌ عامل مد و تغيير سليقه مصرف مبلمان و نيز عدم آشنايي سازندگان مبلمان از قابليتهاي منحصر به فرد MDF‌ با روكش چوبي نسبت به نئوپان با روكش چوبي مي‌باشد. از آنجاييكه در ايران استفاده از روكش چوبي فقط براي پوشش نئوپان و توليد مبلمان و لوازم تقريباً ارزان قيمت و سطح پايين متداول است،معمولاً از روكش‌هاي چوبي در صنعت MDF‌ استفاده نمي‌شود.

روكش كاري سطح MDF‌ يا هر نوع تخته ديگر با روكش‌هاي چوبي از آسان‌ترين انواع روكش كاري است كه سطح بالايي از تلرانس ضخامت و معايب محدود تخته را تحمل مي‌كند.انواع روكش‌هاي چوبي تلرانس ضخامت 2/0 تا 3/0 و حتي كمي بيشتر را در تخته تحمل مي‌كنند. سطوح MDF‌ را به مقدار 2 g/m 120-80 چسب زني مي‌كنند (معمولاً UF) و با روكش‌ چوبي تحت فشار 2 kn/m 60-350 و دماي c 100-70 (پرسهاي چند طبقه) و c 30-100 (پرسهاي يك طبقه) به مدت 4-2 دقيقه (پرسهاي چند طبقه) و 60-30 ثانيه (پرسهاي يك طبقه) پرس مي‌كنند.

از MDF‌ با روكشهاي چوبي ، فقط در مواردي كه خطر رطوبت و حرارت وجود ندارد ،‌استفاده مي‌شود. از مزاياي آن زيبايي و طبيعي بودن آن است كه نظر بسياري از مصرف كنندگان را به خود جلب مي‌كند و عمده معايب آن عدم مقاومت در برابر رطوبت ، حرارت و مواد شيميايي و … است.

MDF‌ با روكش چوبي در ساخت مبلمان و ساير لوازم كه در جاي خشك و بي‌خطر (حرارت) قرار دارند و در آشپزخانه ، در سطوح  عمودي (معمولاً درها) كاربرد دارد.

چون رطوبت MDF‌ معمولاً 3 8% مي‌باشد ، روكش چوبي مورد استفاده در روكش كاغذ نيز بايد رطوبتي در حدود 12 8 درصد داشته باشد. به طور كلي روكش چوبي حساسيت زيادي در برابر رطوبت ،‌حرارت ،‌ضربه ،‌سايش و … دارد. بعد از پرس ، ورق روكش شده MDF‌ حداقل بايد به مدت 8 ساعت باقي بماند كند تا سرد شود.

 روكش‌هاي مصنوعي

  1. ورق‌هاي كاغذي (Paper Foil ):

به اين نوع روكش‌ها Finish Foil   يا به اصطلاح تجاري لترون Letron هم مي‌گويند. لترون نام يكي از توليد كنندگان مشهور اين نوع روكش است كه امروزه اين نوع روكش اغلب با نام اين شركت خوانده مي‌شود. اين روكش از يك لايه كاغذ معمولاً تزئيني با وزن پايه 2 g/m

  1. 40 (گرم به متر مربع قبل از آغشته سازي) بصورت ساده يا طرحدار ،‌مات يا براق كه با رزينهاي (معمولاً) ملامين فرم آلدئيد آغشته و خشك شده ،‌تشكيل شده است. وزن پايه‌ اين روكش‌ها پس از آغشته سازي تا حداكثر 2 g/m 300 نيز مي‌رسد. اين روكشها بصورت ورق در ابعاد مختلف و اكثراً بصورت رول توليد مي‌شوند. تمام اين نوع روكشها را با استفاده از چسب و پرسهاي طبقه‌اي يا پيوسته (رولي ، غلطكي) روي تخته مي‌چسبانند ،‌چسبهاي مورد استفاده عبارتند از اوره فرم آلدئيد ، پلي وينيل استات PVA و غيره.

در اكثر مواقع اين روكشها داراي نقوش و طرحها و رنگهاي تزئيني هستند كه بعنوان روكش تزئيني نهايي (دكور) استفاده مي‌شوند. اما در مواردي محدود نيز براي رنگ كاري‌هاي دقيق و ظريف از انواع بدون رنگ و طرح آن بصورت ساده براي پوشش سطح MDF و زيرسازي رنگ استفاده مي‌كنند. در اين صورت اين روكش مي‌تواند صاف يا طرح برجسته مثل نقش رگه‌هاي چوب ،‌تار و پود و … براق يا مات باشد ، سپس روي آنها را رنگ مي‌كنند.

اين نوع روكش‌ها علاوه بر كاربرد در پوشش سطوح اوراق MDF براي ساخت نوار لبه ساده و پشت چسبدار و روكش‌ پروفيل‌ها و لبه‌هاي ابزار خورده كاربرد دارد.

MDF مورد استفاده براي روكش را با سنباده با دانه‌بندي 100 Grit سنباده زني مي‌كنند و سطح تخته بايد بدون غبار و ناصافي و … بوده و تميز باشد. تلرانس ضخامت حداكثر بين 2/0 mm براي تخته‌هاي تا ضخامت 30 ميلي متر تا 3/0 mm براي تخته‌هايي با ضخامت بيش از 30 ميلي متر براي اين روكش كاري قابل تحمل مي‌باشد. سطوح تخته MDF بايد قبل از روكش كردن تميز شده و نيز عاري از عيوب سطحي باشد. همچنين دانه‌بندي ميان سطح MDF براي روكش كاري مهم است ،‌زيرا اگر دانه‌بندي يكسان نباشد در روكش‌كاري‌هاي با سرعت بالا موجب اختلاف كيفيت چسبندگي روكش به تخته مي‌شود.

شرايط چسبندگي فويل‌هاي كاغذي بسته به نوع تجهيزات روكش كردن فرق مي‌كند. از پرسهاي مسطح طبقاتي روكش‌هاي چوبي مي‌توان براي چسباندن روكش‌هاي كاغذي ضخيم‌تر (بالاي وزن پايه 2 g/m 80 استفاده كرد. روكش كاغذهاي سبك و متوسط از پنجاه سال پيش متداول شدند و در ابتدا پرسهاي گرم طبقاتي مسطح با چسب UF معمولي يا كوپليمرها براي چسباندن آنها استفاده مي‌شد. اما امروزه اكثر روكش كنندگان MDF با اين روكش‌ها داراي پرسهاي روكش غلطك داغ پيوسته هستند كه با چسب UF با فرمولاسيون خاص براي چسباندن روكش روي تخته استفاده مي‌كنند. البته هنوز چسب‌هاي كوپليمري هم براي اينكار استفاده مي‌شود.

ميزان پوشش چسب در هر دو روش حدود 2. g/ 2m 1. 80 است. ايجاد بافت خاص روي روكش نيز در اين روش امكان‌پذير است كه در پرسهاي طبقه‌اي بوسيله صفحات (پليت‌هاي) منقوش برجسته و در پرسهاي غلطكي با استفاده از يك رول ثانويه با نقوش برجسته ايجاد مي‌شود.

اين نوع روكش از ارزانترين انواع روكش مي‌باشد كه در مبلمانها و لوازم ارزان قيمت مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين روكش در برابر سايش و خش و كلاً عوامل مكانيكي مقاومت ندارد و مقاومتش در برابر حرارت و رطوبت نيز كمتر از روكش‌هاي ملامينه و لامينت‌ها است.

بيشترين كاربرد MDFهاي روكش شده با فويل كاغذي در ساخت كتابخانه‌ها ،‌قفسه‌هاي خانگي و مبلمان اداري و منزل كم دوام و ارزان است. از مزاياي اين روكش تنوع رنگ و نقش و … ارزاني و كار آسان با آن است. و از معايب آن كلاً مي‌توان دوام كمتر و مقاومت كمتر نسبت به عوامل خارجي را ذكر كرد.

يكي از انواع روكشهاي كاغذي ،‌روكش‌ كاغذي با وزن پايه پايين 1 ، است كه معمولاً بصورت روكش مجزا در داخل روكش‌هاي كاغذ بسته‌بندي مي‌شود.اين نوع روكش كه در بازارهاي جهاني با عنوان روكش كاغذ برنج ژاپني 2 نيز معروف است، از كاغذهاي با وزن پايه 2g/m 40. 23 ساخته مي‌شود. اين كاغذها هم بصورت تزئيني و هم بصورت ساده (جهت زيرسازي براي رنگ) وجود دارند و نيز به دو صورت آغشته شده و آغشته نشده عرضه مي‌شوند و روي صفحات اوراق فشرده چوبي و MDF چسبانده مي‌شوند.اين نوع روكش براي زيرسازي اقدامات روسازي بصري مانند رنگ و لاك و … مناسب و ارزان بوده اما بصورت منفرد روكش كم دوام است. عمده استفاده از اين نوعو روكش نيز در مبلمان و قفسه‌هاي كم دوام است. اين نوع روكش از كمترين دوام و مقاومت در برابر سايش ، ضربه به حرارت ،‌رطوبت و غيره برخوردار است.

  1. روكشهاي ترموپلاستيك 3

اين گروه روكشهاي مصنوعي ،‌روكشهاي ساخته شده از مواد گرما نرم (ترموپلاستيك) هستند كه در اثر گرما تغيير شكل داده و قابليت انعطاف بسيار بالايي دارند.بعضي روكش‌هاي ديگر از جمله روكشهاي چوبي و كاغذي هم در روكش كردن سطوح ناهموار و ابزار خورده استفاده مي‌شود اما در سطوحي كه داراي اختلاف سطح‌هاي عميق و زياد و اشكال برجسته و فرورفته با انحناء‌هاي متعدد و مشكل هستند فقط مي‌توان از روكش‌هاي ترموپلاستيك استفاده كرد. قابليت انعطاف اين نوع روكش از مزيتهاي كاربردي آنها محسوب مي‌شود. اين نوع روكشها عمدتاً شامل روكش PVC و ورقهاي اكريليك است كه روكش PVC پرمصرف‌ترين آنها مي‌باشد.

الف روكش پلي وينيل كلرايد PVC

فويل‌هاي PVC در تعداد لايه‌هاي مختلف ،‌تنوع لايه‌هاي مختلف ،‌ضخامتها ،‌رنگها ونقوش مختلف و نيز نقوش برجسته مختلف (صاف ،براق ،‌مات، رگه چوبي و…) بسته به نوع كاربرد مورد نياز توليد مي‌شوند و معمولاً شامل لايه‌هاي پلي و نييل كلرايد ،‌لايه آستري و لاكهاي متفاوت هستند. ضخامت اين نوع روكشها بين 2/0 تا 3 ميلي‌متر است.

بعلت قابليت انعطاف‌ اين نوع روكش ، از آن براي روكش كردن سطوح ابزار خورده با اختلاف سطح زياد و نيز براي ساخت نوار لبه ،‌روكش كردن پروفيل‌ها ،‌نوار لبه‌هاي فرم‌دار و فرز خورده استفاده مي‌شود. مثلاً روكش كردن درهاي كابينت‌هايي كه داراي ماشين كاري‌هاي عميق هستند. همچنين يكي از استفاده‌هاي منحصر به فرد روكش‌هاي PVC در ساخت مصنوعاتي است كه نياز به پيوستگي روكش در ابعاد مختلف يك سازه يا به عبارتي نياز به ايجاد شيار V شكل روي تخته و تاكردن آن باشد،‌ بهترين مثالها در اين مواد توليد ميز تلويزيون و جعبه بلندگو (باند) و … است.

اين نوع روكشها را روي سطوح صاف MDF كه با سنباده با 100 Grit سنباده شده است و تميز شده است مي‌چسبانند. تلرانس ضخامت تا 3/0+ ميلي متر را مي‌توان در اين مورد قبول كرد.

روكش‌هاي PVC را معمولاً در دماي اتاق با پرسهاي غلطكي با استفاده از پاشش چسبهاي كوپليمري يا چسب اپوكسيد مي‌چسبانند. در بعضي مواقع چسبهاي گرما نرم نيز استفاده مي‌كنند. تخته خارج شده از پرس بايد روي سطوح صاف براي چند ساعت نگهداري شود تا اتصال بين روكش و تخته توسط چسب تكميل شود.

تخته‌هاي MDF ابزار خورده در سطح يا لبه را با استفاده از پرس ممبران با روكش‌ PVC به راحتي مي‌توان روكشي كرد. اين نوع محصول در ساخت در كابينت‌ها و لوازم اتاق خواب كاربرد دارد. انعطاف بسيار خوب روكش PVC خصوصاً وقتي كه داخل پرس ممبران حرارت مي‌بيند باعث مي‌شود كه بتوان نقوش بسيار ريز و ظريف ،‌ابزار خورده‌هاي عميق ، اشكال با شعاع‌هاي كوچك و سخت را با آن روكش كرد.

در اين نوع ماشين كاري تنها تخته قابل استفاده MDF است. در اين روش سطح و محلهاي ابزار خورده را با اسپري چسب پلي اورتان پوشانده و با دماي 85c پرس مي‌كنند.

در سطوح صاف در صورت نياز مي‌توان روكش PVC را بصورت نقش برجسته يا دو لايه با دو رنگ و نقش چسباند. در صورت چسباندن دو لايه متفاوت PVC ،‌لايه رويي را طبق نقشي خاص برمي‌دارند تا حالت دو رنگ زير و رو نمايان شود. از تخته‌هاي روكش شده با PVC غير از مصارف ياد شده در ، استفاده‌هاي عمومي مثل مبلمان اداري نيز استفاده مي‌شود. اين نوع روكش زيبايي روكش‌هاي لامينت و ملامينه را ندارد. و در برابر حرارت مطلقاً مقاوم نيست. هرچند رويه آن نسبت به آب (خنك) و رطوبت مقاوم است. اما مقاومت در برابر رطوبت بستگي به چسب مصرفي در چسباندن روكش نيز دارد.

اين نوع روكش در برابر عوامل مكانيكي مانند سايش و خش و … نيز مقاومت دارد. تميز كردن آن بعلت مقاومت سطحي در برابر آب و جنس آن بسيار آسان است و نيز از محاسن آن قابليت كار آسان با اين نوع تخته‌هاي روكش شده است.

كلاً اين نوع روكش دوام بالايي ندارد و براي ساخت مبلمان داخلي اداري و … كم دوام هم از آن استفاده مي‌شود. استفاده از اين روكش در آشپزخانه (بجز در كابينت) توصيه نمي‌شود، ‌مخصوصاً رويه كابينت.

ب- روكش‌هاي ورق اكريليك

نوع دوم روكشهاي ترموپلاستيك ورقهاي اكريليك هستند. اين نوع روكشها متشكل از هيدروكسيد آلومينيم (تري هيدريد آلومينيوم (ATH) ،‌رزين اكريليك MMA و رنگدانه‌ها مي‌باشد. دامنه ضخامت اين روكشها 3 تا 19 ميليمتر است و وزن مخصوص آنها حدود 1/77 گرم بر سانتي‌متر مكعب مي‌باشد.

اين روكشها داراي تمام مزاياي روكشهاي PVC از جمله فرم‌پذيري و قابليت انعطاف بسيار بالايي در دماي 80-70 درجه سانتي گراد در داخل پرس ممبران را دارد. ضمن اينكه داراي مقاومت به ضربه ، مناسب و نيز قابليت منحصر به فرد ترميم‌پذيري است. بطوريكه مي‌توان سطوح آسيب ديده آن را  ترميم كرد و سطوح ترميم شده نيز به راحتي قابل تشخيص نخواهد بود. ضمناً حساسيت اين نوع روكش نسبت به آتش سيگار و تغيير رنگ در برابر نور خورشيد كمتر از PVC است. تنوع رنگ اين روكشها بسيار زياد است.

همانگونه كه ملاحظه مي‌شود اين نوع روكش داراي تمام مزاياي PVC و يكسري مزاياي بالاتر مي‌باشد مورد استفاده آن مشابه به موارد استفاده PVC بوده و با اين تقاوت كه از اين روكش در مصنوعات گرانتر و مرغوبتر استفاده مي‌شود.

متفرقه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *